قابل توجه اهالی محترم شهر نیک آباد

با توجه به شیوع بیماری سالک در مناطق کویری شرق اصفهان، برآن شدیم تا به منظور آشنایی شما شهروندان مقاله ای در این خصوص منتشر کنیم.

به گزارش روابط عمومی شهرداری نیک آباد، توجه ویژه به موضوع سلامت و اهمیت موضوعات مذکور و افزایش ابتلا به بیماری سالک در یکی دو سال اخیر در سطح بخش و نزدیک بودن زمان آغاز مبارزه با این بیماری از اهداف مسئولان در سال جدید با موضوع بهداشت و سلامت با محوریت هماهنگی و ارائه راهکار مناسب برای جلوگیری از افزایش ابتلا به بیماری سالک می باشد که عزم جدی مسئولان را می طلبد.

پیشگیری اولویت اصلی در کنترل بیماری سالک در شرق اصفهان است و دستگاه ها باید شرح وظایف خود را به طور کامل انجام دهند.

بر این اساس بر آن شدیم تا به منظور شناخت شهروندان، به شرح این بیماری بپردازیم.

سالک چیست؟
بیماری سالک یک بیماری پوستی مشترک بین انسان و حیوان از جمله جوندگان است که از طریق نیش یک پشه آلوده به انگل بنام پشه خاکی به هنگام تغذیه خون بیمار به انسان سالم منتقل می شود

علائم بیماری سالک چیست؟
زخم های متعدد یا بعلت گزش یا در بیشتر موارد بعلت خاراندن زخم و انتقال انگل به قسمت های سالم پوست بروز می کند. زخم های سالک به شکل های متفاوت، از جمله شکل خشک (نوع شهری ) و شکل مرطوب ( نوع روستایی ) بروز می کند. در تمام شکلهای زخم، پس از ورود انگل به درون پوست از طریق نیش پشه خاکی، ا بتدا برآمدگی کوچک و قرمز رنگی ظاهر می شود.

در نوع خشک، زخم مرطوب ایجاد نمی شود. اما در شکل مرطوب، وسط ضایعه زخم شده و حاشیه پیشرفت می کند.زخم به شکل دهانه کوه آتشفشان است. زخم های مرطوب بین شش تا نه ماه و زخم های خشک حدود یک سال دوام دارند به این معنی که زخم سالک کمتر از یکسال دوام یافته، پس از آن بهبود می یابد و جای آن به صورت جوش گاه فرو رفته و پایدار برای تمام عمر باقی می ماند که ممکن است اگر زخم در صورت فرد باشد به زیبایی فرد لطمه وارد کند.

چه مناطقی از کشور ما در معرض این بیماری قرار دارد ؟
ایران جز کشورهایی است که سالک در آن بومی است و در اکثر مناطق کشور بیماری سالک یافت می شود.کانون های سالک در ایران عبارتند از:
۱- در نوع سالک شهری عمدتاً عبارتند از تهران ، مشهد ، شیراز ، نیشابور و کرمان
۲- در نوع سالک روستایی عبارتند از : نقاطی از استان اصفهان جنوب استان فارس، خراسان، مازندران، خوزستان، ایلام، بوشهر و هرمزگان
بیماری در کشور اکثراً از نوع روستایی بوده و بالاترین میزان شیوع بیماری در اواسط پائیز تا اواسط زمستان می باشد.

عامل بیماری چیست؟
عامل سالک یک انگل بنام لیشمانیا است که درون سلول های بیگانه خوار پوست تکثیر می یابد. این انگل در پوست انسان ، سگ و جوندگان آلوده وجود دارد پس از خون خواری پشه خاکی از زخم های سالک این انگل در بدن پشه خاکی تکثیر یافته و پس از خون خواری مجدد پشه خاکی، به پوست فرد سالم راه می یابد و آنها را مبتلا می کند.

مخزن انگل سالک در چه حیواناتی می باشد ؟
درشکل مرطوب ( نوع روستایی ) برخی جوندگان وحشی مانند موش های صحرایی و در شکل خشک (نوع شهری ) انسان ، سگ و گاهی شغال و روباه نقش مخزن را ایفا می کنند.

عامل انتقال انگل به بدن انسان چیست ؟
ناقل سالک پشه خاکی است. پشه خاکی در اندازه دو تا سه میلی متری، موقع نشستن، بال های خود را به شکل عدد ۷ نگه می دارد و بصورت جهشی پرواز می کند. پشه خاکی ها از سطح پوست خون خواری می کنند. در زمان خون خواری از زخم سالک انگل را می خورند و پس از یک هفته از طریق نیش و خون خواری، آن را به فرد سالم انتقال می دهند.

در مورد خصوصیات پشه خاکی توضیح دهید:
فعالیت پشه خاکی از اوخر فروردین تا اواخر شهریور می باشد. پشه خاکی فقط هنگام غروب و ساعت های اولیه شب ، خون خواری و تغذیه می کند. این حشره در طول روز در پناهگاههای گرم ، تاریک و مرطوب ، نظیر شکافهای عمیق دیوارها ، اماکن متروکه و مخروبه ، اصطبل ها ، اطراف توده های زباله و کودهای حیوانی ، لانه جوندگان ، کنده درختان ، حاشیه جویبارها ، پشت لوازم ثابت منزل ( مانند کمد و قاب عکس ) استراحت و تخم ریزی می کند.طول پرواز پشه خاکی ۳۰۰ تا ۴۰۰ متر است و لذا به راحتی انگل را از مخزن به محل زندگی انسان وارد و از طریق گزش به او منتقل می کند.

چه مناطقی در استان اصفهان بیماری سالک وجود دارد؟
نطنز، اردستان، بادرود، شاهین شهر، دولت آباد و مناطق وسیعی از شمال ، شرق و جنوب شرق اصفهان از مناطق سالک خیز استان محسوب میشود که در صورت مسافرت افراد به این مناطق لازم است تا در خصوص محافظت خود در برابر گزش در زمان های فعالیت پشه اقدامات لازم را انجام دهند.

پیشگیری و کنترل بیماری سالک از چه طریق ممکن است؟
از آنجا که سالک از طریق نیش پشه خاکی منتقل می شود یکی از مهمترین راههای پیشگیری، مبارزه با پشه و جلوگیری از ورود آن به محل زندگی است که در این راستا می توان اقدامات زیر را انجام داد:
محافظت بدن در برابر نیش زدن پشه خاکی
پوشاندن قسمت های باز بدن
نصب توری فلزی با منافذ ریز به در و پنجره ها و خوابیدن در پشه بند
استفاده از پمادها و مواد دور کننده حشرات به هنگام کار و خواب
محافظت از زخم سالک و پوشاندن آن با گاز استریل
مبارزه با جوندگان و سگ های ولگرد.

یکی دیگر از راههای پیشگیری از این بیماری کاهش شرایط رشد و تکثیر پشه از طریق رعایت بهداشت محیط و بهسازی محیط است در این راستا می توان اقدامات زیر را انجام داد.
گرد آوری و دفع بهداشتی و مستمر زباله با استفاده از سطل دردار
گرد آوری فضولات حیوانی و جلوگیری از انباشته شدن آنها در محیط منزل یا نزدیک محل زندگی در روستا
ترمیم شکاف ها و حفره های موجود در دیوارها و سایر قسمت های مناطق مسکونی انسان و دام
تخریب و تسطیح اماکن مخروبه

درمان سالک:

در صورت مشاهده جوش بیشتر از دو هفته حتما جهت تشخیص سالک به مراکز سلامت جامعه مراجعه نموده و در صورت تشخیص سالک درمان را بلافاصله شروع نموده واز درمانهای سنتی بپرهیزید